Željeznice FBiH prevezle su tokom 2025. godine 5.858.478,85 tona robe, što je za 9,32% manje u odnosu na 2024. godinu kada je prevezeno 6.460.617,94 tona robe.
U putničkom saobraćaju ostvareni su bolji rezultati. Tokom 2025. godine prevezeno je 355.937 putnika, što je za 4 % više u odnosu na 2024. godinu kada je prevezeo 342.240 putnika.
Društvo je u 2025. godini ostvarilo ukupne prihode u iznosu od 106.8 miliona KM i manji su za 23,2 miliona KM u odnosu na prethodnu godinu. Od toga, prihodi iz ugovora o transportu sa kupcima iznose 76.6 miliona KM i manji su za 22,5 miliona KM u odnosu na prethodnu godinu. Ostali prihodi iznose 30,2 miliona KM i manju su za 758.352 KM u odnosu na 2024. godinu.
Ukupni rashodi za prošlu godinu iznose 142.8 miliona KM i manji su za 1,4 milion KM u odnosu na prethodnu godinu. Poslovni rashodi iznose 132 miliona KM i manji su za 6,9 miliona KM u odnosu na prethodnu godinu. U strukturi poslovnih rashoda najveći dio se odnosi na troškove plata i ostalih ličnih primanja, koji iznose 85 miliona KM, kao i na troškove amortizacije koji iznose 25.6 miliona KM.
Ostali rashodi i gubici iznose 10.8 miliona KM i veći su za 5,5 miliona KM u odnosu na prethodnu godinu. Najznačajnije je potraživanja od „Koksare“ Lukavac u iznosu od 8,2 miliona KM i Ministarstva inostranih poslova BiH u iznosu od 718.000 KM.
Ostvaren je gubitak iz redovnog poslovanja u iznosu od 36 miliona KM i veći je za 21.7 miliona KM u odnosu na gubitak za 2024. godinu.
Naglašavamo da se radi o preliminarnim izvještajima, koji nisu revidirani, pa kao takvi, nisu bili predmet konačnog usvajanja na Skupštini Društva.
Ključni uzrok ovakvog rezultata je dramatičan pad u međunarodnom transportu roba za čak 51,1%, usljed čega su prihodi pali sa 46,7 miliona KM na 22,8 miliona KM. Podsjećamo da je 2025. godina počela sa još uvijek prekinutom ‘južnom prugom’, te da je teretni promet uspostavljen u februaru mjesecu. To je za posljedicu imalo da je 50% ugovora sa Elektroprivredom Srbije ostalo nerealizirano, jer je roba trajno preusmjerena na druge pravce transporta.
Također, veoma je značajan i pokrenuti stečajni postupak u Koksari Lukavac, kojim smo dovedeni u situaciju da nenaplaćeni iznos potraživanja od 8,2 miliona KM moramo staviti na teret rashoda, a eventualnu naplatu ishoditi kroz stečajni postupak.
Nakon svestrane analize, Uprava je već u maju 2025. godine donijela odluku o mjerama štednje i kratkoročnim mjerama stabilizacije poslovanja. Istovremeno, kontaktirani su postojeći i potencijalno novi klijenti u cilju povećanja prihoda.
Nažalost, trendovi globalnih poremećaja i smanjenje za trećinu prometa roba u regionu, nisu nam omogućili da napravimo značajnije povećanje prihoda.
I pored otežavajućih okolnosti ŽFBiH su uspješno realizovale projekte u 2025.godini:
– Završetak sanacije pruge kod Komadinovog vrela uz svesrdnu donaciju kompanije Cengiz, ostalih uključenih kompanija i podršku Vlade FBiH. Sve administrativne radnje su završene u vrlo kratkom roku, te je ishodovana dozvola za upotrebu prije pokretanja saobraćaja.
– Pristupili smo regionalnoj mreži menadžera željezničke infrastrukture čime smo, kao posljednji u regionu, započeli proces direktne integracije u evropsku transportnu mrežu i usklađivanje sa EU standardima upravljanja.
– Izmireno 8,8 miliona KM obaveza prema Poreznoj upravi po osnovu starih dugovanja za PIO/MIO, te je porezni dug smanjen na cca 120 miliona KM.
– Usvojena je izmjena sistematizacije radnih mjesta – u skladu s preporukom Ureda za reviziju institucija u Federaciji BiH. Efekat ovih izmjena ogleda se u optimizaciji radnih procesa, usklađivanju sa Kolektivnim ugovorom te modernizaciji strukture radne snage, s posebnim naglaskom na deficitarna operativna zanimanja. Novom sistematizacijom broj zaposlenih optimizovan je sa 4.275 na 3.905 izvršilaca, što predstavlja smanjenje od 370 radnih mjesta. Ovo smanjenje prvenstveno se odnosi na administrativne poslove, dok je poseban fokus stavljen na jačanje operativnog kadra.
– Upis i usklađivanje imovine – Tim za ažuriranje nekretnina intenzivno radi na terenu na identifikaciji, popisu i usklađivanju imovine Društva. Do danas je uspješno obrađeno i popisano 30% ukupne imovine Društva, pri čemu je obrađena imovina ažurirana i evidentirana u poslovnim knjigama Društva. Ove aktivnosti predstavljaju ključan preduslov za završetak procesa dokapitalizacije i osiguravanje tačnog i transparentnog prikaza vrijednosti preduzeća.
– Uspostavljena cjelogodišnja linija Sarajevo – Ploče
– Promovisan turistički voz Sarajevo Vareš u saradnji sa Općinom Vareš, Turističkom zajednicom Ze-Do kantona i DP Minerals. Ovo je proglašeno poslovnim potezom godine u turizmu od strane portala Indikator.ba i Privredne komore FBiH.
Poslovanje u 2026. godini – Izazovi i neophodnost reformi
Aktuelne prilike i stanje u bh. privredi, ukazuju da ŽFBiH očekuje vrlo težak i neizvjestan period.
Gašenje Koksare predstavlja direktan i snažan udar na prihode i samu organizaciju transporta Željeznica FBiH. Koksara je bila jedan od naših najvećih strateških partnera, sa učešćem od oko 30% u ukupnim prihodima od usluga transporta roba. Gubitak prihoda na godišnjem nivou procjenjuje se na iznos od 25 miliona KM, od čega se cca 5 miliona KM odnosi na Željeznice RS-a. Željeznice FBiH će djelimično kompenzovati ovaj gubitak kroz transport koksa iz Luke Ploče prema Novoj Željezari u Zenici. Međutim, ovi prihodi će biti znatno manji u odnosu na one koje je obezbjeđivala Koksara.
Kada je riječ o Novoj Željezari Zenica, najave da će ruda iz rudnika Ljubija biti raspoloživa još naredne 2-3 godnine, uz mogućnost stečaja i prekida proizvodnje i ranije, direktno i indirektno bi se odrazilo na smanjenje prihoda za više od 20 miliona KM godišnje. Ovo bi nas dodatno dovelo u veoma tešku situaciju za poslovanje. Dovelo bi u pitanje likvidnost poslovanja, kao i neizvjesnost za egzistenciju naših 2.500 radnika.
Uvažavajući sve činjenice, zaključak je da se mora izvršiti potpuno restrukturiranje i izmjena modela poslovanja, uz obaveznu modernizaciju svih procesa u ŽFBiH. Ovo podrazumijeva da se, uz podršku Vlade i Parlamenta FBiH, moraju realizovati sljedeći zadaci:
– Finansijska konsolidacija Preduzeća;
– Modernizacija željezničke infrastrukture i procesa rada;
– Finansijska, energetska i ekološka održivost.
Višedecenijsko nedovoljno ulaganje u željezničku infrastrukturu, ŽFBiH je dovelo u situaciju da nemamo rezervi iz kojih bismo mogli prevazići trenutnu tešku situaciju. U cilju stabilizacije poslovanja ŽFBiH, potrebno je donijeti neophodne i hitne mjere i to: usvajanje Zakona o prevozu opasnih materija, i realizacija Inicijative i izmjena Zakona o Akcizama kojima bi se predvidjelo izdvajanje za Željeznice.
